Nauka / Dynamika

Dynamika

Zasady dynamiki Newtona, siły tarcia i sprężystości, pęd, zasada zachowania pędu, zderzenia.

Rozszerzony

Teoria, wzory i przykłady

Zasady dynamiki

  1. I zasada: gdy siła wypadkowa jest zerowa, ciało pozostaje w spoczynku lub porusza się ruchem jednostajnym prostoliniowym (w układzie inercjalnym).
  2. II zasada: F⃗wyp=ma⃗\vec F_{wyp}=m\vec a (ogólniej F⃗=Δp⃗Δt\vec F=\dfrac{\Delta\vec p}{\Delta t}).
  3. III zasada: siły wzajemnego oddziaływania mają równe wartości, przeciwne zwroty i działają na różne ciała.

Siły w zadaniach

  • ciężar: Fg=mgF_g=mg,
  • tarcie kinetyczne: T=μkNT=\mu_k N, tarcie statyczne: T≤μsNT\le\mu_s N,
  • sprężystość (Hooke): F=kxF=kx,
  • reakcja podłoża NN — na równi pochyłej N=mgcos⁡αN=mg\cos\alpha, składowa zsuwająca mgsin⁡αmg\sin\alpha.

Metoda rozwiązywania: narysuj wszystkie siły na ciało, wybierz osie, zapisz II zasadę osobno dla każdej osi.

Pęd i zasada zachowania pędu

p⃗=mv⃗,∑p⃗przed=∑p⃗po  (układ izolowany)\vec p=m\vec v,\qquad \sum \vec p_{przed}=\sum \vec p_{po}\ \ (\text{układ izolowany})

  • zderzenie sprężyste — zachowany pęd i energia kinetyczna,
  • zderzenie niesprężyste — zachowany pęd, energia kinetyczna maleje; przy zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się razem: v=m1v1+m2v2m1+m2v=\dfrac{m_1v_1+m_2v_2}{m_1+m_2}.

Układy ciał i bloczki

Dla ciężarka na nici przerzuconej przez bloczek: nić nierozciągliwa ⇒ te same przyspieszenia; nić nieważka na bloczku nieważkim ⇒ jednakowe naprężenie. Jeśli bloczek ma masę, trzeba dodać dynamikę ruchu obrotowego (zobacz dział „Bryła sztywna”).

Typowe błędy

  • Rysowanie siły reakcji III zasady na tym samym ciele co siła akcji.
  • Zakładanie N=mgN=mg na równi pochyłej lub gdy działają dodatkowe siły pionowe.
  • Zapominanie o wektorowym charakterze pędu (zderzenia 2D).

Średnie zadania

Trudne zadania

Gotowy na sprawdzian z działu?
Wygeneruj krótki test z tego działu w generatorze.
Test działowy