Nauka / Optyka

Optyka

Odbicie i załamanie światła, całkowite wewnętrzne odbicie, soczewki i zwierciadła, interferencja, siatka dyfrakcyjna.

Rozszerzony

Teoria, wzory i przykłady

Prawo załamania

n1sin⁡α1=n2sin⁡α2,n=cvn_1\sin\alpha_1=n_2\sin\alpha_2,\qquad n=\frac cv

Kąt graniczny i całkowite wewnętrzne odbicie

Światło biegnące z ośrodka gęstszego optycznie (n1n_1) do rzadszego (n2<n1n_2<n_1) ulega całkowitemu odbiciu, gdy kąt padania przekroczy kąt graniczny: sin⁡αg=n2n1\sin\alpha_g=\frac{n_2}{n_1} Im mniejsza różnica współczynników załamania, tym większy kąt graniczny (szkło–woda: większy niż szkło–powietrze).

Soczewki i zwierciadła

1f=1x+1y,p=yx,1f=(nsno−1)(1R1+1R2),Z=1f\frac1f=\frac1x+\frac1y,\qquad p=\frac yx,\qquad \frac1f=\left(\frac{n_s}{n_o}-1\right)\left(\frac1{R_1}+\frac1{R_2}\right),\qquad Z=\frac1f

Interferencja i siatka dyfrakcyjna

  • Doświadczenie Younga: Δy=λLd\Delta y=\dfrac{\lambda L}{d} (odległość prążków),
  • siatka dyfrakcyjna: dsin⁡α=nλd\sin\alpha=n\lambda.

Średnie zadania

Średnie1 pkt

Kulę K\mathcal K zanurzono w wodzie (nw=1,33n_w=1{,}33).

Dokończ zdanie. Wybierz odpowiedź A albo B oraz odpowiedź 1. albo 2.

Kąt graniczny dla szkła kuli K\mathcal K określony względem wody, w porównaniu do kąta granicznego względem powietrza, będzie

A. mniejszy, / B. większy,

w związku z czym pole powierzchni, przez którą wychodzi światło z kuli

  1. się zmniejszy. / 2. się zwiększy.
Średnie2 pkt

Za pomocą cienkiej soczewki szklanej SS umieszczonej w powietrzu uzyskano ostry obraz A′B′A'B' przedmiotu ABAB. Punkty AA i A′A' leżą na osi optycznej. Bok kratki na rysunku odpowiada 1 cm. Przedmiot ABAB (5 kratek w górę) i jego obraz A′B′A'B' (10 kratek w dół, odwrócony) są w odległości 27 kratek od siebie (wzdłuż osi).

Oceń prawdziwość stwierdzeń.

Średnie1 pkt

Wiązka niespolaryzowanego światła o natężeniu II pada prostopadle na polaryzator liniowy P1\mathcal P_1, a następnie na polaryzator P2\mathcal P_2. Natężenie po P1\mathcal P_1: I1=12II_1=\tfrac12I; po P2\mathcal P_2: I2I_2. Kąt między osiami polaryzacji O1\mathcal O_1 i O2\mathcal O_2: α\alpha. Amplitudę natężenia pola elektrycznego po przejściu przez P1\mathcal P_1 oznaczono E⃗1\vec E_1 (E1E_1), po P2\mathcal P_2 — E⃗2\vec E_2 (E2E_2). Na rysunku 2. (widok w płaszczyźnie polaryzatorów) zaznaczono O1\mathcal O_1, O2\mathcal O_2 i E⃗1\vec E_1.

Opisz wektor E⃗2\vec E_2 — amplitudę natężenia pola elektrycznego po przejściu światła przez P2\mathcal P_2: jaki ma kierunek, zwrot i długość (względem E1E_1)?

Średnie2 pkt

Polaryzatory ustawiono tak, że osie polaryzacji były względem siebie pod kątem α=45∘\alpha=45^\circ (oznaczenia jak w zadaniu 9.1). Oceń prawdziwość zależności.

Średnie2 pkt

Układ dwóch soczewek skupiających S1S_1 i S2S_2 o ogniskowych f1=15f_1=15 cm i f2=40f_2=40 cm, na wspólnej osi optycznej, zmienia szerokość wiązki światła biegnącej równolegle do osi. Soczewki są ustawione tak, że prawe ognisko S1S_1 i lewe ognisko S2S_2 znajdują się w tym samym punkcie FF. Szerokość wiązki padającej na S1S_1: d1=2,25d_1=2{,}25 mm.

Oblicz d2d_2 — szerokość wiązki wychodzącej z S2S_2. Zapisz obliczenia.

Trudne zadania

Gotowy na sprawdzian z działu?
Wygeneruj krótki test z tego działu w generatorze.
Test działowy