Optyka
Odbicie i załamanie światła, całkowite wewnętrzne odbicie, soczewki i zwierciadła, interferencja, siatka dyfrakcyjna.
Teoria, wzory i przykłady
Prawo załamania
Kąt graniczny i całkowite wewnętrzne odbicie
Światło biegnące z ośrodka gęstszego optycznie () do rzadszego () ulega całkowitemu odbiciu, gdy kąt padania przekroczy kąt graniczny: Im mniejsza różnica współczynników załamania, tym większy kąt graniczny (szkło–woda: większy niż szkło–powietrze).
Soczewki i zwierciadła
Interferencja i siatka dyfrakcyjna
- Doświadczenie Younga: (odległość prążków),
- siatka dyfrakcyjna: .
Średnie zadania
Kulę zanurzono w wodzie ().
Dokończ zdanie. Wybierz odpowiedź A albo B oraz odpowiedź 1. albo 2.
Kąt graniczny dla szkła kuli określony względem wody, w porównaniu do kąta granicznego względem powietrza, będzie
A. mniejszy, / B. większy,
w związku z czym pole powierzchni, przez którą wychodzi światło z kuli
- się zmniejszy. / 2. się zwiększy.
Za pomocą cienkiej soczewki szklanej umieszczonej w powietrzu uzyskano ostry obraz przedmiotu . Punkty i leżą na osi optycznej. Bok kratki na rysunku odpowiada 1 cm. Przedmiot (5 kratek w górę) i jego obraz (10 kratek w dół, odwrócony) są w odległości 27 kratek od siebie (wzdłuż osi).
Oceń prawdziwość stwierdzeń.
Wiązka niespolaryzowanego światła o natężeniu pada prostopadle na polaryzator liniowy , a następnie na polaryzator . Natężenie po : ; po : . Kąt między osiami polaryzacji i : . Amplitudę natężenia pola elektrycznego po przejściu przez oznaczono (), po — (). Na rysunku 2. (widok w płaszczyźnie polaryzatorów) zaznaczono , i .
Opisz wektor — amplitudę natężenia pola elektrycznego po przejściu światła przez : jaki ma kierunek, zwrot i długość (względem )?
Polaryzatory ustawiono tak, że osie polaryzacji były względem siebie pod kątem (oznaczenia jak w zadaniu 9.1). Oceń prawdziwość zależności.
Układ dwóch soczewek skupiających i o ogniskowych cm i cm, na wspólnej osi optycznej, zmienia szerokość wiązki światła biegnącej równolegle do osi. Soczewki są ustawione tak, że prawe ognisko i lewe ognisko znajdują się w tym samym punkcie . Szerokość wiązki padającej na : mm.
Oblicz — szerokość wiązki wychodzącej z . Zapisz obliczenia.
Trudne zadania
Szklana kula (środek ) w powietrzu: , . W punkcie tuż pod powierzchnią kuli świeci dioda emitująca światło we wszystkich kierunkach do wnętrza kuli. Światło wychodzi z kuli jedynie przez fragment powierzchni zaznaczony łukiem ; .
Oblicz . Zapisz obliczenia.
Na rysunku z zadania 7. wyznacz konstrukcyjnie za pomocą promieni charakterystycznych położenie soczewki oraz położenie jednego z jej ognisk (). Zapisz wartość ogniskowej soczewki w centymetrach. Środek soczewki i ognisk leżą w punktach kratowych.
Odpowiedź: opisz konstrukcję (gdzie leży soczewka i ognisko) oraz podaj .
Zwiększenie szerokości wiązki można uzyskać układem soczewki rozpraszającej ( cm) i skupiającej ( cm). Wiązka pada na równolegle do osi, a po przejściu przez jest również równoległa do osi i poszerzona. Odległość między znacznikami na osi optycznej wynosi 5 cm.
Opisz, w którym miejscu na osi należy umieścić soczewkę (podaj odległość od w cm i w liczbie znaczników) oraz jak biegną promienie i ograniczające wiązkę (od do oraz za ).