Matura 2026 — informatyka (termin główny)

Poziom rozszerzonyTermin główny 8 zadań 50 pkt 210 min

Zadania w arkuszu

1.1

Rekurencja. Dana jest zdefiniowana rekurencyjnie funkcja A(m,n)A(m,n), gdzie mm i nn są dodatnimi liczbami całkowitymi:

A(m,n)={mn=1A(2m,n2)n>1 i n parzyste2⋅A(m,n−12)+mn>1 i n nieparzysteA(m,n)=\begin{cases} m & n=1\\ A\left(2m,\tfrac n2\right) & n>1\ \text{i}\ n\ \text{parzyste}\\ 2\cdot A\left(m,\tfrac{n-1}2\right)+m & n>1\ \text{i}\ n\ \text{nieparzyste}\end{cases}

Obliczenie A(3,9)A(3,9) wprost z definicji wymaga trzech wywołań rekurencyjnych: A(3,4)A(3,4), A(6,2)A(6,2), A(12,1)A(12,1), bo A(3,9)=2⋅A(3,4)+3=2⋅A(6,2)+3=2⋅A(12,1)+3=2⋅12+3=27A(3,9)=2\cdot A(3,4)+3=2\cdot A(6,2)+3=2\cdot A(12,1)+3=2\cdot12+3=27.

Podaj liczbę wywołań rekurencyjnych funkcji AA oraz wypisz wywołania rekurencyjne (w ostatnim wierszu podaj tylko liczbę wywołań) dla:

mmnn
3399 (przykład: 3 wywołania)
252^5252^5
10101515
112100+12^{100}+1
Średnie
1.2

Dla funkcji A(m,n)A(m,n) z zadania 1.1 podaj wartości:

mmnnA(m,n)A(m,n)
11777777?
2⋅1062\cdot10^6256⋅106256\cdot10^6?

(Wynik możesz zapisać z użyciem mnożenia i potęgowania.)

Średnie
1.3

Uzupełnij tabelę. W drugiej kolumnie podaj liczbę wywołań rekurencyjnych funkcji AA dla każdej wartości nn (drugiego argumentu; pierwszy jest nieistotny). W trzeciej kolumnie podaj wyrażenie, którego wartość jest równa drugiemu argumentowi funkcji w ii-tym wywołaniu rekurencyjnym (dla 1≤i≤1\le i\le liczba wywołań).

nnliczba wywołańdrugi argument w ii-tym wywołaniu
883382i\dfrac{8}{2^i} (lub 23−i2^{3-i})
2k2^k??
2k−12^k-1??

gdzie kk jest pewną liczbą całkowitą dodatnią większą od 2.

Trudne
2.1

Dodawanie pisemne. Dodając pisemnie dwie liczby (jedna pod drugą), zapisujemy przeniesienia do następnej kolumny, gdy suma cyfr w kolumnie (z ewentualnym przeniesieniem) jest co najmniej 10. Np. 27732+7261927732+72619 daje 4 przeniesienia.

Podaj liczbę przeniesień przy dodawaniu par liczb: 37932+1252837932+12528, 88765+1111188765+11111, 456789+222222456789+222222.

Wpisz trzy liczby oddzielone spacjami, w tej kolejności.

Łatwe
2.2

Zapisz w pseudokodzie lub w wybranym języku programowania algorytm, który dla danych dwóch liczb całkowitych dodatnich aa i bb, o tej samej liczbie cyfr w zapisie dziesiętnym, obliczy liczbę przeniesień otrzymanych w trakcie ich dodawania pisemnego. Przykład: dla 2773227732 i 7261972619 wynik to 44.

Uwaga: algorytm może operować wyłącznie na liczbach całkowitych i używać tylko zmiennych przechowujących pojedyncze liczby całkowite. Możesz korzystać tylko z operatorów arytmetycznych (dodawanie, odejmowanie, mnożenie, dzielenie, dzielenie całkowite, reszta z dzielenia), logicznych, porównań, instrukcji sterujących i przypisania oraz własnych funkcji z tych operacji. Zabronione są funkcje wbudowane, tablice/listy i konwersje napis↔liczba.

Specyfikacja. Dane: aa, bb — dodatnie liczby całkowite o tej samej liczbie cyfr. Wynik: pp — liczba przeniesień.

Trudne
3.1

Pary słów. W pliku pary.txt znajduje się 500 par słów złożonych z małych liter alfabetu angielskiego; każda para w osobnym wierszu, słowa oddzielone spacją (długość słowa ≤ 50). Pliki z danymi (Dane-NF-2605.zip) pobierzesz na stronie arkusza.

Niech f(s)f(s) oznacza sumę kodów ASCII znaków słowa ss. Podaj parę słów s1,s2s_1,s_2 z jednego wiersza, dla której ∣f(s1)−f(s2)∣|f(s_1)-f(s_2)| jest największa, oraz tę wartość (jest tylko jedna taka para).

Przykład: f(oko)=329f(\text{oko})=329, f(pies)=433f(\text{pies})=433, różnica 104104. Dla pary_przyklad.txt odpowiedź to: eddcd eededcddceeecededcc 1403.

Wpisz: słowo1 słowo2 wartość.

Średnie
3.2

Wspólną liczbę wystąpień litery xx w słowach s1,s2s_1,s_2 oznaczamy W(x,s1,s2)=min⁡(d(x,s1),d(x,s2))W(x,s_1,s_2)=\min(d(x,s_1),d(x,s_2)), gdzie d(x,s)d(x,s) to liczba wystąpień litery xx w ss.

Podaj parę słów z jednego wiersza pliku pary.txt, dla której suma wspólnych wystąpień wszystkich liter jest największa, oraz tę sumę (jest jedna taka para).

Przykład: dla pary adabbcdde aadabbbccdc suma wynosi 2+2+1+2=72+2+1+2=7. Dla pary_przyklad.txt odpowiedź: ccccdcedddddecde ccdcdddecc 10.

Wpisz: słowo1 słowo2 suma.

Średnie
3.3

Prefiksosufiksem pary słów s1,s2s_1,s_2 nazywamy słowo, które jest początkiem s1s_1 i końcem s2s_2 albo początkiem s2s_2 i końcem s1s_1.

Podaj wszystkie pary słów z pliku pary.txt, dla których najdłuższy prefiksosufiks ma co najmniej 5 liter, i dla każdej podaj długość najdłuższego prefiksosufiksu.

Przykłady: dla aabbbca caacaab najdłuższy prefiksosufiks ma długość 3 (aab, ca); dla abbaabaa baabaabba — 6 (baabaa). Dla pary_przyklad.txt poprawna odpowiedź: ececdddeed dddeedd 6.

Trudne
4.1

Korporacja. W korporacji pracuje nn osób ponumerowanych 1,…,n1,\dots,n. Pracownik 1 jest prezesem; każdy inny ma dokładnie jednego bezpośredniego przełożonego, a jego numer jest zawsze mniejszy niż numer podwładnego. Podwładnymi pracownika są jego bezpośredni podwładni i podwładni tych podwładnych.

Przykładowa hierarchia (8 pracowników): przełożonymi kolejnych pracowników 2,3,…,82,3,\dots,8 są odpowiednio: 1, 2, 1, 2, 2, 3, 41,\,2,\,1,\,2,\,2,\,3,\,4.

Dla każdego pracownika podaj liczbę jego bezpośrednich podwładnych oraz liczbę wszystkich podwładnych.

Łatwe
4.2

Informacja do zadań 4.2–4.4. Plik korpo.txt zawiera n=50 000n=50\,000 liczb opisujących korporację. W pierwszym wierszu jest 0 (prezes nie ma przełożonego), a w ii-tym wierszu (2≤i≤500002\le i\le50000) — numer bezpośredniego przełożonego pracownika ii. Pliki z danymi (Dane-NF-2605.zip) pobierzesz na stronie arkusza. (Do dyspozycji jest też korpo_przyklad.txt.)

Podaj, ilu pracowników nie jest przełożonym żadnego pracownika. Dla korpo_przyklad.txt odpowiedź to 49 99849\,998.

Średnie
4.3

Podaj, który pracownik z pliku korpo.txt ma najwięcej bezpośrednich podwładnych: numer tego pracownika oraz liczbę jego bezpośrednich podwładnych. Dla korpo_przyklad.txt odpowiedź to 3 49997.

Wpisz dwie liczby oddzielone spacją: numer liczba.

Średnie
4.4

Policz, ilu najwięcej przełożonych ma jeden pracownik. Podaj tę liczbę oraz to, ilu pracowników ma taką liczbę przełożonych. Dla korpo_przyklad.txt odpowiedź to 2 49997 (największa liczba przełożonych: 2; ma ją 49 997 pracowników).

Wpisz dwie liczby oddzielone spacją.

Trudne
5

Poniżej zapisano wyrażenie z liczbami zapisanymi w systemach piątkowym, dziesiętnym i trójkowym. W miejsce kropek wpisz odpowiednie liczby (zapisane w systemie piątkowym i trójkowym), tak aby obie równości były prawdziwe:

(1440)5+(…)5=(427)10=(…)3−(110002)3(1440)_5+(\ldots)_5=(427)_{10}=(\ldots)_3-(110002)_3

Wpisz dwie liczby oddzielone spacją: najpierw liczbę w systemie piątkowym, potem w trójkowym.

Średnie
6

Uzupełnij zdania — wpisz właściwe liczby bitów.

Adres IP w wersji 4 ma długość … bity. Adres IP w wersji 6 ma długość … bitów.

Wpisz dwie liczby oddzielone spacją (najpierw IPv4).

Łatwe
7.1

Staw. Pan Iksiński ma staw o powierzchni 10 000 m210\,000\ \text{m}^2. W pliku staw.txt (dane z 2022 roku, kolumny rozdzielone tabulatorem: Data, Temp w °C z jednym miejscem po przecinku, Opady w mm) zapisano pomiary z każdego dnia. Pliki z danymi (Dane-NF-2605.zip) pobierzesz na stronie arkusza.

Utwórz zestawienie średnich miesięcznych temperatur (zaokrąglonych do jednego miejsca po przecinku) i na jego podstawie wykres kolumnowy porównujący te wartości (czytelny tytuł, opisy osi, oznaczenia miesięcy na osi X).

Średnie
7.2

Dla każdego miesiąca wyznacz długość najdłuższego ciągu kolejnych dni bez opadów w tym miesiącu (opad równy 0).

Wpisz 12 liczb oddzielonych spacjami (styczeń … grudzień).

Średnie
7.3

Przyjmij, że przez 184 dni, od 1 marca 2023 do 31 sierpnia 2023, temperatury i opady utrzymywały się na stałym poziomie, co pozwalało rzęsie wodnej rosnąć w tempie 1,75% dziennie (przyrost w nocy, pomiar zarośnięcia rano). 1 marca 2023 rano staw był zarośnięty w 20% (2000 m22000\ \text{m}^2). Właściciel wpuścił do stawu 80 amurów białych, z których każdy zjada w ciągu dnia 0,25 m20{,}25\ \text{m}^2 rzęsy, a dodatkowo co piątek w ciągu dnia odławia 60 m260\ \text{m}^2 rzęsy.

Uwaga kontrolna: 30 kwietnia rano staw był zarośnięty w 25,79%.

Podaj, w którym dniu (licząc od 1 marca 2023 jako dnia 1) pomiar po raz pierwszy wykazał, że rzęsa zajęła więcej niż 75% powierzchni stawu. (Wpisz numer dnia.)

Trudne
7.4

Przy założeniach z zadania 7.3 podaj najmniejszą liczbę amurów białych, jaką musi wpuścić właściciel, by rzęsa wodna w całym badanym okresie (184 dni) zajmowała maksymalnie 50% powierzchni stawu. (Wpisz liczbę.)

Trudne
8.1

Sieć sklepów. W plikach klienci.txt (IdKlienta, Imie, Nazwisko, Plec), transakcje.txt (IdTransakcji, DataTransakcji dd.mm.rrrr, IdKlienta, IdSklepu, IdSprzedawcy — puste dla kasy samoobsługowej) i opis_transakcji.txt (IdTransakcji, IdProduktu, Cena, Liczba) zapisano sprzedaż w pewnej sieci sklepów w porach wieczornych pierwszych trzech dni miesiąca od stycznia do czerwca 2025 r. Pierwszy wiersz każdego pliku jest nagłówkiem, dane rozdzielone tabulatorami. Pliki z danymi (Dane-NF-2605.zip) pobierzesz na stronie arkusza.

Podaj imię i nazwisko klienta, który dokonał łącznie najwięcej transakcji.

Łatwe
8.2

Podaj, ile kobiet (K) oraz ilu mężczyzn (M) spośród klientów sieci sklepów nie kupiło niczego w całym analizowanym okresie (dane z zadania 8.1).

Wpisz dwie liczby oddzielone spacją: kobiety mężczyźni.

Średnie
8.3

Podaj liczbę różnych sklepów, w których dokonano transakcji w kasach samoobsługowych (brak IdSprzedawcy), oraz łączną kwotę zapłaconą za zakupy w tych kasach (cena × liczba sztuk).

Wpisz: liczba_sklepów kwota (kwotę z przecinkiem dziesiętnym).

Średnie
8.4

Niektórzy sprzedawcy pracowali w ciągu miesiąca w różnych sklepach sieci. Podaj IdSprzedawcy, który obsługiwał klientów w największej liczbie różnych sklepów w jednym miesiącu, oraz ten miesiąc (nazwa).

Wpisz: IdSprzedawcy nazwa_miesiąca.

Trudne
8.5

Do bazy danych utworzonej z opisanych plików dodano tabele Produkty (IdProduktu, IdKategorii, Nazwa, Opis) oraz Kategorie (IdKategorii, NazwaKategorii).

Napisz w języku SQL zapytanie, w wyniku którego zostaną wypisane wszystkie zakupione produkty (IdProduktu i Nazwa) z kategorii (NazwaKategorii) „spozywcze”, zawierające w opisie fragment „do ekspresu kolbowego”.

Średnie