Nauka / Ciągi liczbowe

Ciągi liczbowe

Ciąg arytmetyczny i geometryczny — wzory na wyraz ogólny i sumę.

PodstawowyRozszerzony

Teoria, wzory i przykłady

Ciąg arytmetyczny

an=a1+(n−1)rSn=a1+an2⋅na_n = a_1+(n-1)r \qquad S_n=\frac{a_1+a_n}{2}\cdot n

rr — różnica ciągu. Ciąg jest rosnący dla r>0r>0, malejący dla r<0r<0.

Ciąg geometryczny

an=a1⋅qn−1Sn=a1⋅qn−1q−1 (q≠1)a_n=a_1\cdot q^{n-1} \qquad S_n=a_1\cdot\frac{q^n-1}{q-1}\ (q\neq1)

qq — iloraz ciągu. Trzy wyrazy a,b,ca,b,c tworzą ciąg geometryczny   ⟺  b2=ac\iff b^2=ac.

Przykład

Ciąg arytmetyczny: a3=−1a_3=-1, S15=−165S_{15}=-165. Z definicji: a1+2r=−1a_1+2r=-1 oraz 152(2a1+14r)=−165⇒a1+7r=−11\frac{15}{2}(2a_1+14r)=-165 \Rightarrow a_1+7r=-11. Odejmując: 5r=−10⇒r=−25r=-10 \Rightarrow r=-2.

Łatwe zadania

Średnie zadania

Średnie1 pkt

Ciąg (an)(a_n) jest określony wzorem an=(−1)n⋅(n−5)a_n=(-1)^n\cdot(n-5) dla każdej liczby naturalnej n≥1n\ge1.

Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń.

Średnie1 pkt

Trzywyrazowy ciąg (12, 6, 2m−1)(12,\ 6,\ 2m-1) jest geometryczny.

Ten ciąg jest [rosnący / malejący] oraz [m=12m=\frac12 / m=2m=2 / m=3m=3].

Średnie2 pkt

Ciąg arytmetyczny (an)(a_n) jest określony dla każdej liczby naturalnej n≥1n\ge1. Trzeci wyraz tego ciągu jest równy (−1)(-1), a suma piętnastu początkowych kolejnych wyrazów tego ciągu jest równa (−165)(-165).

Oblicz różnicę tego ciągu.

Średnie1 pkt

Trzywyrazowy ciąg (27, 9, a−1)(27,\ 9,\ a-1) jest geometryczny.

Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Liczba aa jest równa

Średnie2 pkt

Pan Stanisław spłacił pożyczkę w wysokości 89108910 zł w osiemnastu ratach. Każda kolejna rata była mniejsza od poprzedniej o 3030 zł.

Oblicz kwotę pierwszej raty. Zapisz obliczenia.

Średnie1 pkt

Ciąg arytmetyczny (an)(a_n) jest określony dla każdej liczby naturalnej n≥1n\ge1. W tym ciągu a1=1a_1=1 oraz a5=17a_5=17.

Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Dziewiąty wyraz ciągu (an)(a_n) jest równy

Średnie1 pkt

Ciąg geometryczny (an)(a_n) jest określony dla każdej liczby naturalnej n≥1n\ge1. Wyrazy trzeci i szósty tego ciągu spełniają warunek a3⋅a6=18a_3\cdot a_6=18.

Uzupełnij zdanie. Wpisz odpowiednią liczbę w wykropkowanym miejscu, aby zdanie było prawdziwe.

Iloczyn a2⋅a7a_2\cdot a_7 jest równy ……

Średnie1 pkt

Ciąg (an)(a_n) jest taki jak w zadaniu 14.1: a1=2a_1=2, an+1=2an+1a_{n+1}=2a_n+1.

Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

Średnie1 pkt

Dany jest ciąg geometryczny (an)(a_n) określony dla każdej liczby naturalnej n≥1n\ge1, w którym a1=27a_1=27 oraz a2=9a_2=9.

Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Czwarty wyraz ciągu (an)(a_n) jest równy

Średnie1 pkt

Ciąg (an)(a_n) jest taki jak w zadaniu 14.1.

Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

Średnie2 pkt

Czterowyrazowy ciąg (7,a2,a3,a4)(7,a_2,a_3,a_4) jest arytmetyczny. Suma wszystkich wyrazów tego ciągu jest równa 54.

Oblicz drugi wyraz tego ciągu. Zapisz obliczenia.

Średnie1 pkt

Pięciowyrazowy ciąg (a1,a2,2,a4,a5)(a_1,a_2,2,a_4,a_5) jest geometryczny.

Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Iloczyn a1⋅a2⋅2⋅a4⋅a5a_1\cdot a_2\cdot2\cdot a_4\cdot a_5 jest równy

Średnie1 pkt

Ciąg (an)(a_n) jest określony wzorem an=3n2−3na_n=3n^2-3n dla każdej liczby naturalnej n≥1n\ge1.

Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Suma S3S_3 trzech początkowych kolejnych wyrazów ciągu (an)(a_n) jest równa

Średnie1 pkt

Ciąg (an)(a_n) jest taki jak w zadaniu 14.1: an=3n2−3na_n=3n^2-3n.

Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

Średnie1 pkt

W ciągu arytmetycznym (an)(a_n), określonym dla każdej liczby naturalnej n≥1n\ge1, dane są wyrazy: a1=52a_1=52 oraz a25=2a_{25}=2.

Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Różnica ciągu (an)(a_n) jest równa

Średnie1 pkt

Ciąg (an)(a_n) jest taki jak w zadaniu 15.1 (a1=52a_1=52, a25=2a_{25}=2).

Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Suma S25S_{25} dwudziestu pięciu początkowych kolejnych wyrazów ciągu (an)(a_n) jest równa

Średnie1 pkt

Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Trzywyrazowy ciąg (4,m,m−1)(4,m,m-1) jest geometryczny, gdy liczba mm jest równa

Średnie1 pkt

Ciąg (an)(a_n) jest określony wzorem an=2⋅(−1)n+1+5a_n=2\cdot(-1)^{n+1}+5 dla każdej liczby naturalnej n≥1n\ge1.

Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Suma dziesięciu początkowych kolejnych wyrazów tego ciągu jest równa

Średnie1 pkt

Ciąg (an)(a_n) jest taki jak w zadaniu 16.1.

Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

Średnie1 pkt

W ciągu arytmetycznym (an)(a_n), określonym dla każdej liczby naturalnej n≥1n\ge1, dane są wyrazy: a1=7a_1=7 oraz a2=13a_2=13.

Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Wyraz a10a_{10} jest równy

Średnie1 pkt

Trzywyrazowy ciąg (−1,2,x)(-1,2,x) jest arytmetyczny. Trzywyrazowy ciąg (−1,2,y)(-1,2,y) jest geometryczny.

Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Liczby xx oraz yy spełniają warunki

Średnie1 pkt

Korzystając z zależności z zadania 15.1 (m(t)=m0⋅(0,6)0,25tm(t)=m_0\cdot(0{,}6)^{0{,}25t}): liczby m(2,5)m(2{,}5), m(4,5)m(4{,}5), m(6,5)m(6{,}5) w podanej kolejności tworzą ciąg geometryczny.

Oblicz iloraz tego ciągu. Zapisz obliczenia.

Średnie1 pkt

Ciąg (an)(a_n) jest określony wzorem an=n−23a_n=\dfrac{n-2}{3} dla każdej liczby naturalnej n≥1n\ge1.

Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Liczba wyrazów tego ciągu mniejszych od 10 jest równa

Średnie1 pkt

Ciąg geometryczny (an)(a_n) jest określony dla każdej liczby naturalnej n≥1n\ge1. W tym ciągu a1=3,75a_1=3{,}75 oraz a2=−7,5a_2=-7{,}5.

Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Suma trzech początkowych wyrazów ciągu (an)(a_n) jest równa

Średnie2 pkt

Ciąg arytmetyczny ma pierwszy wyraz a1=5a_1=5 i różnicę r=3r=3. Oblicz a10a_{10} oraz sumę S10S_{10}.

Średnie2 pkt

Ciąg geometryczny ma pierwszy wyraz a1=2a_1=2 i iloraz q=3q=3. Oblicz a5a_5 oraz sumę S5S_5.

Trudne zadania

Trudne3 pkt

Ciąg (an)(a_n) jest określony wzorem an=3n+5a_n=3n+5 dla każdej liczby naturalnej n≥1n\ge1. Trzywyrazowy ciąg (a1,a9,ak)(a_1,a_9,a_k) jest geometryczny.

Oblicz kk. Zapisz obliczenia.

Trudne2 pkt

Oblicz granicę lim⁡n→+∞(n+2n−1)12n3−4n+7\displaystyle\lim_{n\to+\infty}\dfrac{\dbinom{n+2}{n-1}}{\frac12n^3-4n+7}.

Zapisz obliczenia.

Trudne4 pkt

Trzywyrazowy ciąg (x,y,z)(x,y,z) jest geometryczny i rosnący. Suma wyrazów tego ciągu jest równa 105. Liczby xx, yy oraz zz są – odpowiednio – pierwszym, drugim oraz szóstym wyrazem ciągu arytmetycznego (an)(a_n), określonego dla każdej liczby naturalnej n≥1n\ge1.

Oblicz xx, yy oraz zz. Zapisz obliczenia.

Trudne4 pkt

Nieskończony ciąg geometryczny (an)(a_n) jest określony dla każdej liczby naturalnej n≥1n\ge1. Suma wszystkich wyrazów tego ciągu jest równa 14. Suma sześcianów wszystkich wyrazów ciągu (an)(a_n) jest równa 392.

Wyznacz wzór ogólny na nn-ty wyraz ciągu (an)(a_n). Zapisz obliczenia.

Trudne4 pkt

Trzywyrazowy ciąg (x,y,z)(x,y,z) jest geometryczny. Jeżeli w tym ciągu pomniejszymy trzeci wyraz o 4, a pozostałe wyrazy pozostawimy bez zmian, to otrzymamy ciąg arytmetyczny. Jeżeli drugi i trzeci wyraz tak otrzymanego ciągu arytmetycznego pomniejszymy o 1, to otrzymamy nowy ciąg geometryczny.

Oblicz xx, yy oraz zz. Zapisz obliczenia.

Maturalne zadania

Maturalne4 pkt

Dany jest ciąg arytmetyczny (an)(a_n) o skończonej liczbie wyrazów. Liczba wyrazów tego ciągu jest większa od 6. Pierwszy wyraz tego ciągu jest równy 1, a ostatni wyraz tego ciągu jest równy (−2025)(-2025). Drugi, trzeci i szósty wyraz tego ciągu tworzą – w podanej kolejności – ciąg geometryczny.

Oblicz sumę wszystkich wyrazów ciągu (an)(a_n). Zapisz obliczenia.

Maturalne4 pkt

Ciąg (an)(a_n), określony dla każdej liczby naturalnej n≥1n\ge1, jest geometryczny i zbieżny. W tym ciągu a1+a3=20a_1+a_3=20 i a12+a32=328a_1^2+a_3^2=328.

Oblicz sumę wszystkich wyrazów tego ciągu. Rozważ wszystkie przypadki. Zapisz obliczenia.

Maturalne3 pkt

Wyznacz wartość mm, dla której trzywyrazowy ciąg (2m+11, m2+3, 5−m)(2m+11,\ m^2+3,\ 5-m) jest arytmetyczny i malejący. Zapisz obliczenia.

Maturalne4 pkt

Określamy kwadraty K1,K2,K3,…K_1,K_2,K_3,\ldots następująco: K1K_1 jest kwadratem o boku długości aa; K2K_2 jest kwadratem, którego każdy wierzchołek leży na innym boku kwadratu K1K_1 i dzieli ten bok w stosunku 1:31:3; i ogólnie, dla każdej liczby naturalnej n≥2n\ge2, KnK_n jest kwadratem, którego każdy wierzchołek leży na innym boku kwadratu Kn−1K_{n-1} i dzieli ten bok w stosunku 1:31:3.

Obwody wszystkich kwadratów określonych powyżej tworzą nieskończony ciąg geometryczny.

Oblicz sumę wszystkich wyrazów tego nieskończonego ciągu. Zapisz obliczenia.

Maturalne5 pkt

Ciąg (an)(a_n), określony dla każdej liczby naturalnej n≥1n\ge1, jest arytmetyczny i rosnący. W tym ciągu a6=15a_6=15 oraz a15=a3⋅(a8−6)a_{15}=a_3\cdot(a_8-6). Ciąg (bn)(b_n), określony dla każdej liczby naturalnej n≥1n\ge1, jest geometryczny i b1=a11b_1=a_{11} oraz b2=a6b_2=a_6.

Oblicz sumę wszystkich wyrazów ciągu (bn)(b_n). Zapisz obliczenia.

Maturalne4 pkt

Nieskończony ciąg geometryczny (an)(a_n) jest określony dla każdej liczby naturalnej n≥1n\ge1. Suma wszystkich wyrazów ciągu (an)(a_n) o numerach nieparzystych jest równa 16, tj. a1+a3+a5+…=16a_1+a_3+a_5+\ldots=16. Ponadto a1+a3=52⋅a2a_1+a_3=\dfrac52\cdot a_2.

Wyznacz wzór ogólny na nn-ty wyraz ciągu (an)(a_n). Zapisz obliczenia.

Gotowy na sprawdzian z działu?
Wygeneruj krótki test z tego działu w generatorze.
Test działowy